Op 12 juni organiseert de WPZ in samenwerking met de ACAM een bijeenkomst inCultureel Centrum Bouckenborgh, Bredabaan 561, Merksem, België. Het programma ziet er als volgt uit:
10.00 – 10.30 Ontvangst met koffie en thee
10.30 – 10.35 Opening door de voorzitter
10.35 – 11.15 Mietje Germonpré – De Paleolithische hondenschedel uit de grot van Goyet (België)
Meer dan 140 jaar geleden werd in de prehistorische grot van Goyet (België) een schedel van een hondachtige gevonden. Sindsdien wordt deze schedel samen met het archeologisch materiaal uit deze grot bewaard in de collecties van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen. Uit nieuw onderzoek blijkt dat deze schedel afkomstig is van een hond, die ongeveer 32.000 jaar geleden leefde tijdens het Palaeolithicum. De oudste hond is dus veel ouder dan tot voor kort werd aangenomen. Tot nu toe werd er van uitgegaan dat de wolf pas ongeveer 14.000 jaar geleden gedomesticeerd werd.
Genetische studies lieten eerder al uitschijnen dat de oorsprong van de hond wel eens verder in de tijd zou kunnen teruggaan dan gedacht. Samen met een aantal collega’s deed Mietje Germonpré een onderzoek naar fossiele schedels van hondachtingen met als doel het onderscheid te kunnen maken tussen Palaeolithische honden en Pleistocene wolven. Uit het onderzoek bleek dat de morfologie van een aantal onderzochte schedels duidelijk verschilt van deze van wolven en wel degelijk als deze van honden kan herkend worden. Paleolithische honden hebben een veel kortere en bredere snuit dan recente en fossiele wolven, maar in tegenstelling tot moderne honden zijn hun tanden even groot als deze van wolven.
Wat was de betekenis of het belang van deze eerste honden voor de mens? Ze kunnen een belangrijke rol gespeeld hebben in rituelen, werden gebruikt als transportmiddel of werden gehouden voor hun vacht. Later werden ze wellicht gebruikt voor de jacht.
11.15 – 12.30 Dick Mol – Koude en warmte minnende slurfdragers uit het IJstijdvak.
In deze 45 minuten durende voordracht zal de spreker aan de hand van originele beelden de fossiele olifanten zoals mammoeten en bosolifanten die Noordwest Europa tijdens het gehele ijstijdvak bewoonden, kort bespreken. Zoals de eerste mammoeten uit het begin van het Pleistoceen die nog in een lekker warm klimaat hier moeten hebben rondgelopen en de koude minnende wolharige mammoeten die aan de koude waren aangepast.
12.30 – 14.00 Middagpauze. Let op: er is geen restaurantvoorziening aanwezig! Denk er aan in uw eigen lunch te voorzien. Gedurende de middagpauze is er gelegenheid voor het determineren van meegebrachte fossielen.
14.00 – 14.45 Hugo Bongers – Evolutie van de neushoorns
14.45 – 15.30 Nike Liscaljet – Elepante bulilit: Een dwergolifant van de Filippijnen.
In 2001 zijn opgravingen gedaan op de Espinosa Tusk Site in de Cagayan Valley in de Filippijnen, waarbij onder meer fossiel botmateriaal van een olifant werd gevonden. Inmiddels kan er een beter beeld geschetst worden van deze prehistorische slurfdrager en zijn leefomgeving. Zijn verschijning en verdwijning vormen een nieuw stukje in de puzzel naar de Pleistocene dwergolifanten.
16.30 Mededeling voor en door de leden en sluiting
Voor geinteresseerden is er nog de mogelijkheid voor een rondleiding in het museum van de Academie voor Mineralogie (ACAM), ook in Merksem, door Jef Marcelis.
Routebeschrijving:
Bereikbaarheid vanuit Nederland: Snelweg E19, Breda / Antwerpen – Afrit 5, Kleine Bareel, Merksem – Op het einde van de afrit rechts afdraaien – Verder rechts aanhouden en rechts, de Bredabaan op draaien.
Vanuit Antwerpen / Gent / Brussel: Snelweg E19, Antwerpen / Breda – Afrit 5, Kleine Bareel, Merksem – Op het einde rechtsaf, de Bredabaan op draaien.
Voor beide gevallen: Vanaf de Bredabaan 3 km verder zie je op aan de linker kant “Park Bouckenborgh”. Op het einde van de oprijlaan in dit park ligt het kasteeltje Bouckenborgh.
Parkeren: In de dreef, op de oprijlaan van het kasteeltje en aan het kasteeltje zelf is het ten strengste verboden te parkeren! Het beste is vanuit de Bredabaan de Oude Bareellei op te rijden en direct rechts af te slaan tot voor de gebouwen van SHURGARD. Vanaf dit parkeerterrein kan men via een zandpad tussen het bos en een sportveld gemakkelijk naar de bestemming wandelen.
Openbaar vervoer: Vanuit Antwerpen Centrum: Tram 3 / Premetro “Zwijndrecht – Merksem”, richting Merksem. Alle “60”-bussen vanuit Antwerpen – Rooseveltplaats. Voor beide: Halte Oude Bareellei.