Homo floresiensis, de kleine mensachtige die tot 18.000 jaar geleden op het eiland Flores leefde, baarde bij zijn ontdekkig in 2004 veel opzien met zijn voor mensen extreem kleine schedelinhoud: 417 cc, net zoveel als een chimpansee. Homo sapiens heeft 1250 cc. Uit een CT-scan van de enig bekende schedel van deze ‘hobbit’ blijkt nu dat H. floresiensis opvallende (relatieve) vergrotingen heeft van belangrijke delen van zijn brein. Het gaat daarbij vooral om delen van zijn frontale cortex (de frontopolaire en orbitofrontale cortex), die belangrijk zijn voor planning en reflectie (Journal of Human Evolution, articles in press).
Volgens de onderzoekers heeft de studie ook belangrijke consequenties voor het belang dat altijd aan hersengrootte wordt gehecht in de analyses van de menselijke evolutie. Neurale reorganisatie en vormveranderingen kunnen even belangrijk zijn voor mentale kracht.
Waarschijnlijk stamt de Floresmens af van Homo erectus (herseninhoud ca. 900 cc) en werd kleiner tijdens het bestaan op het afgelegen eiland Flores.
Volgens de onderzoekers onder leiding van Dean Falk uit Florida maken deze en andere kenmerken duidelijk dat het brein van de Floresmens in zijn (evolutionaire) verkleining een grote reorganisatie heeft doorgemaakt. Het lijkt helemaal niet op even grote breinen van chimpansees of op die van moderne mensen met microcefalie (ziekelijk kleine hersenen). Die reorganisatie zou kunnen verklaren waarom de Floresmens toch in staat leek tot relatief modern gedrag: jacht op kleine olifanten op Flores en gebruik van geavanceerde stenen werktuigen.
Direct na de bekendmaking van de vondst van de Floresmens rezen stemmen in de wetenschap dat het hier helemaal geen nieuwe mensensoort betrof maar slechts een treurig groepje moderne mensen met veel erfelijke afwijkingen, waarbij vooral microcefalie als ziektebeeld naar voren werd geschoven. Felle discussies volgden. Eerdere analyses van de schedel wezen al niet op microcefalie en het is niet onwaarschijnlijk dat deze studie een finale knak betekent voor de microcefalie-gedachte. Al zal het pas echt stil worden als een tweede Flores-schedel wordt gevonden.
Met behulp van de geavanceerde CT-röntgentechniek is een gedetailleerd virtueel afgietsel van de binnenkant van de Floresschedel gemaakt waarmee een goed beeld kan worden gevormd van de hersenvormen.
Bron: nrc.nl